195. rocznica wybuchu Powstania Listopadowego
29.11.2025Drodzy Mieszkańcy,
w 2025 r. przypada 195. rocznica wybuchu Powstania Listopadowego.
W nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. w Warszawie wybuchło Powstanie Listopadowe.
Było zrywem niepodległościowym skierowany przeciwko rosyjskiemu zaborcy.
Spiskowcy z warszawskiej Szkoły Podchorążych Piechoty pod wodzą Piotra Wysockiego uderzyli na Belweder w próbie zamachu na Wielkiego Księcia Konstantego, który był namiestnikiem cara Mikołaja I.
Przyczynami wybuchu Powstania Listopadowego były: łamanie Konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 r., brutalne rządy Wielkiego Księcia Konstantego, dążenia Polaków do odzyskania niepodległości podsycane przez wydarzenia międzynarodowe takie, jak: rewolucja lipcowa we Francji i powstanie narodowe w Belgii, ogłoszenie przez władze carskie nadzwyczajnego poboru do wojska (tzw. branki), które zostało odebrane jako przygotowanie do wysłania Polaków do walki z rewolucją w Belgii i wykrycie spisku w Szkole Podchorążych Piechoty.
Po kilkumiesięcznych walkach, w październiku 1831 r., powstanie zakończyło się klęską Polaków.
Przyczyny upadku Powstania Listopadowego były złożone: przewaga militarna Rosji, brak pomocy międzynarodowej, brak jednolitego, zdecydowanego dowództwa oraz wiary części przywódców w zwycięstwo, brak rozwiązania sprawy chłopskiej przez rząd polski
i nieprzystąpienie chłopów do walki, co pozbawiło powstańców znacznego potencjału ludzkiego i militarnego.
Po klęsce powstania car Mikołaj I zniósł konstytucję Królestwa Polskiego i w 1832 roku nadał Królestwu Polskiemu Statut Organiczny, który znacząco ograniczał autonomię. Zlikwidowano sejm i samorządy, a polskie wojsko zostało włączone do armii rosyjskiej. W Warszawie zbudowano Cytadelę, która stała się potężnym więzieniem politycznym. Wielu uczestników powstania spotkały aresztowania, konfiskaty majątków i zesłania na Sybir. Dziesiątki tysięcy Polaków opuściło kraj, szukając schronienia na Zachodzie, co zapoczątkowało okres Wielkiej Emigracji. Zamknięto polskie uniwersytety w Warszawie i Wilnie, co miało na celu osłabienie polskiej tożsamości narodowej i kultury.